VN-Index và VN30-Index là hai chỉ số chứng khoán quan trọng dùng để đo lường hiệu suất của các nhóm cổ phiếu niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Việt Nam. Mỗi chỉ số phản ánh biến động của một nhóm cổ phiếu đại diện cho thị trường.
VN-Index
Đây là chỉ số đại diện cho toàn bộ các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán HOSE. Chỉ số này được tính dựa trên giá trị vốn hóa thị trường của tất cả các cổ phiếu niêm yết, phản ánh sự biến động tổng quan của thị trường chứng khoán tại Việt Nam. VN-Index tăng nghĩa là thị trường chung đang có xu hướng tăng, ngược lại nếu chỉ số này giảm thì thị trường có xu hướng giảm.
VN-Index được tính theo công thức dựa trên tổng giá trị vốn hóa thị trường hiện tại chia cho tổng giá trị vốn hóa tại thời điểm cơ sở. Thời điểm cơ sở của VN-Index được hiểu là ngày đầu tiên tính chỉ số này, tức ngày 28/7/2000 khi chỉ số ra đời.
Công thức tính chỉ số VN-Index nhà đầu tư có thể tham khảo
Chỉ số VN-Index bao quát toàn bộ cổ phiếu niêm yết trên sàn chứng khoán HOSE, giúp nhà đầu tư thấy được xu hướng tổng quát của thị trường. Nếu VN-Index tăng, nghĩa là phần lớn các cổ phiếu trên sàn đang tăng giá, cho thấy thị trường tích cực. Ngược lại, khi VN-Index giảm, thị trường đang có dấu hiệu suy yếu.
VN-Index giúp các nhà đầu tư và tổ chức tài chính có cái nhìn tổng quát về sự biến động của thị trường so với các thời điểm khác nhau, từ đó đưa ra quyết định đầu tư. Nhiều quỹ đầu tư hoặc các tổ chức tài chính sử dụng VN-Index để so sánh hiệu suất của các quỹ hoặc danh mục đầu tư của mình với biến động chung của thị trường.
VN30-Index
VN30 là chỉ số bao gồm 30 cổ phiếu có giá trị vốn hóa và thanh khoản lớn nhất trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM. Chỉ số này được ra mắt vào năm 2012, nhằm cung cấp một cái nhìn cụ thể hơn về những cổ phiếu có ảnh hưởng lớn nhất đến thị trường.
VN30-Index được tính toán dựa trên giá trị vốn hóa của 30 cổ phiếu lớn nhất thuộc nhóm VN30. Cách tính của VN30-Index tương tự như VN-Index, nhưng chỉ bao gồm các cổ phiếu nằm trong rổ VN30. Rổ cổ phiếu VN30 được xem xét và điều chỉnh định kỳ (thường là hàng quý), để đảm bảo chỉ những cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất và thanh khoản cao nhất mới nằm trong danh mục này.
VN30-Index được coi là đại diện cho nhóm cổ phiếu “blue-chip” – những công ty có uy tín, vốn hóa lớn và thanh khoản cao. Nhóm này thường bao gồm các công ty hàng đầu trong các lĩnh vực như ngân hàng, bất động sản, tiêu dùng, và công nghiệp. Do đó, VN30-Index có tính ổn định cao và ít biến động hơn so với VN-Index. Nhà đầu tư lớn, bao gồm các tổ chức tài chính và quỹ đầu tư, thường quan tâm đến VN30-Index hơn VN-Index, vì chỉ số này tập trung vào các cổ phiếu lớn và thanh khoản cao, phù hợp với chiến lược đầu tư dài hạn và an toàn.
Chỉ số VN30-Index thường được các nhà đầu tư lớn quan tâm
So sánh VN-Index và VN30-Index
| Đặc điểm | VN-Index | VN30-Index |
| Phạm vi bao phủ | Toàn bộ các cổ phiếu niêm yết trên HOSE | 30 cổ phiếu có vốn hóa và thanh khoản cao nhất |
| Độ biến động | Cao hơn do bao gồm cả cổ phiếu nhỏ | Ít biến động hơn, tập trung vào cổ phiếu lớn |
| Mức độ đại diện | Đại diện cho toàn bộ thị trường chứng khoán Việt Nam | Đại diện cho nhóm cổ phiếu blue-chip |
| Phù hợp với nhà đầu tư | Nhà đầu tư quan tâm đến toàn bộ thị trường | Nhà đầu tư tập trung vào các cổ phiếu lớn |
| Tính thanh khoản | Thay đổi tùy theo toàn bộ cổ phiếu trên sàn | Thanh khoản cao do tập trung vào cổ phiếu lớn |
Quy trình lựa chọn 30 cổ phiếu cho rổ VN30-Index
- Lựa chọn 50 cổ phiếu có giá trị vốn hóa thị trường trung bình hàng ngày cao nhất trong 6 tháng, đồng thời loại bỏ những cổ phiếu bị cảnh báo, kiểm soát, tạm dừng giao dịch hoặc có thời gian niêm yết dưới 6 tháng. Tuy nhiên, đối với các cổ phiếu nằm trong Top 5 vốn hóa, yêu cầu thời gian niêm yết chỉ cần từ 3 tháng trở lên.
- Các cổ phiếu có tỷ lệ lưu hành tự do dưới 5% sẽ bị loại bỏ.
- Những cổ phiếu còn lại sau bước loại bỏ sẽ được sắp xếp theo giá trị giao dịch trung bình hàng ngày trong 6 tháng, từ cao xuống thấp. 20 cổ phiếu có giá trị giao dịch cao nhất sẽ được chọn vào rổ VN30. Đối với các cổ phiếu xếp từ vị trí 21 đến 40, ưu tiên sẽ dành cho các cổ phiếu đã có mặt trong rổ VN30 trước đó, sau đó mới xem xét đến cổ phiếu mới nhằm đảm bảo sự ổn định của chỉ số.
- Cuối cùng, HOSE sẽ tiến hành xem xét lại toàn bộ trước khi công bố danh sách rổ VN30 một tuần trước khi chính thức áp dụng.