EPS, hay Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu, là chỉ số đo lường khả năng sinh lời của công ty, phản ánh lợi nhuận mà công ty kiếm được trên mỗi cổ phiếu đang lưu hành. EPS thường được sử dụng để đánh giá hiệu quả hoạt động của một công ty và so sánh giữa các công ty trong cùng ngành hoặc qua các kỳ báo cáo tài chính.

Công thức tính EPS

Công thức tính EPS cơ bản là:

EPS = Lợi nhuận ròng/ Số lượng cổ phiếu lưu hành

Trong đó:

• Lợi nhuận ròng: Là lợi nhuận của công ty sau khi đã trừ đi tất cả chi phí, thuế và các khoản chi phí khác.
• Số lượng cổ phiếu lưu hành: Là tổng số cổ phiếu của công ty đang được phát hành và có thể giao dịch trên thị trường.

Giả sử công ty A có lợi nhuận ròng là 5 tỷ đồng và có 5 triệu cổ phiếu lưu hành. Tính EPS cơ bản sẽ là:

EPS=5,000,000,000/5,000,000=10,000 đồng/cổ phiếu

Điều này có nghĩa là công ty A kiếm được 10,000 đồng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu đang lưu hành. Nếu công ty phát hành thêm 1 triệu cổ phiếu, tổng số cổ phiếu lưu hành sẽ là 6 triệu, và nếu lợi nhuận ròng vẫn giữ nguyên, EPS sẽ giảm xuống còn 8,333 đồng/cổ phiếu.

Chỉ số Earning per share đo lường khả năng sinh lời của doanh nghiệp

Các loại EPS

1. EPS cơ bản:
   • Là chỉ số EPS tính dựa trên lợi nhuận ròng của công ty và số lượng cổ phiếu đang lưu hành. Đây là chỉ số đơn giản nhất và được dùng phổ biến trong báo cáo tài chính.
2. EPS pha loãng:
   • EPS pha loãng tính đến cả những cổ phiếu tiềm năng có thể phát sinh trong tương lai, chẳng hạn như cổ phiếu phát hành từ các quyền chọn cổ phiếu, chứng khoán chuyển đổi, hoặc các công cụ tài chính khác có thể chuyển thành cổ phiếu. Điều này giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về tác động của việc phát hành thêm cổ phiếu đối với lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu của công ty.

Ý nghĩa của EPS

1. Đo lường khả năng sinh lời: EPS là một trong những chỉ số quan trọng giúp nhà đầu tư đánh giá mức độ sinh lời của công ty. Một EPS cao cho thấy công ty đang tạo ra nhiều lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu, điều này thường được coi là dấu hiệu tích cực về sức khỏe tài chính của công ty.
2. So sánh giữa các công ty: EPS thường được sử dụng để so sánh hiệu quả hoạt động giữa các công ty trong cùng ngành. Một công ty có EPS cao hơn đồng nghĩa với việc công ty đó có khả năng sinh lời tốt hơn trên mỗi cổ phiếu, điều này có thể giúp công ty thu hút nhà đầu tư.
3. Dự báo tăng trưởng: EPS là yếu tố quan trọng trong việc xác định P/E ratio, là tỷ lệ giá trên lợi nhuận của cổ phiếu. Chỉ số P/E được tính bằng cách chia giá cổ phiếu cho EPS, và đây là một chỉ số quan trọng giúp nhà đầu tư đánh giá liệu cổ phiếu của công ty có bị định giá cao hay thấp so với mức lợi nhuận mà công ty tạo ra.
4. Tác động đến giá cổ phiếu: EPS có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá cổ phiếu. Nếu công ty công bố EPS cao hơn dự báo của các nhà phân tích, giá cổ phiếu có thể tăng mạnh do kỳ vọng về sự phát triển và khả năng sinh lời trong tương lai. Ngược lại, nếu EPS thấp hơn dự báo, giá cổ phiếu có thể giảm.

Hiểu rõ về chỉ số EPS để áp dụng trong phân tích doanh nghiệp

Tầm quan trọng của EPS trong phân tích tài chính

1. Đánh giá hiệu quả hoạt động: EPS giúp nhà đầu tư đánh giá xem công ty có khả năng sinh lời hiệu quả từ nguồn tài sản và vốn chủ sở hữu hay không. Một EPS ổn định hoặc tăng trưởng có thể chỉ ra rằng công ty đang vận hành hiệu quả và quản lý chi phí tốt.
2. Lợi nhuận so với giá cổ phiếu: EPS được sử dụng để tính tỷ lệ P/E, một chỉ số giúp đánh giá mức độ đắt hay rẻ của cổ phiếu so với mức lợi nhuận mà công ty tạo ra. Tỷ lệ P/E cao có thể chỉ ra rằng cổ phiếu đang được định giá cao, trong khi tỷ lệ P/E thấp có thể cho thấy cổ phiếu đang bị định giá thấp.
3. Tiên đoán triển vọng tương lai: Sự thay đổi của EPS qua các kỳ báo cáo có thể giúp nhà đầu tư dự đoán xu hướng phát triển trong tương lai của công ty. Một xu hướng EPS liên tục tăng có thể cho thấy công ty đang trên đà phát triển, trong khi sự giảm sút EPS có thể báo hiệu sự suy yếu trong hoạt động kinh doanh.

Xem chỉ số EPS ở đâu?

Nhà đầu tư có thể dễ dàng tra cứu chỉ số này trên ứng dụng giao dịch chứng khoán iKIS của Chứng khoán KIS Việt Nam. Truy cập Apple Store hoặc Google Play để tải app, đăng ký tài khoản/đăng nhập sau đó tìm mã cổ phiếu muốn tra cứu và theo dõi các chỉ số tài chính của từng mã cổ phiếu.

Ứng dụng iKIS cung cấp đầy đủ thông tin cơ bản theo từng mã cổ phiếu

Các yếu tố ảnh hưởng

1. Tăng trưởng doanh thu: Nếu doanh thu của công ty tăng và chi phí được kiểm soát tốt, EPS có thể tăng lên. Tăng trưởng doanh thu giúp công ty tạo ra lợi nhuận cao hơn, do đó cải thiện chỉ số EPS.
2. Quản lý chi phí: Việc giảm chi phí hoặc tối ưu hóa các hoạt động sản xuất và kinh doanh có thể giúp công ty cải thiện lợi nhuận ròng, từ đó tăng chỉ số EPS.
3. Chính sách cổ tức: Khi công ty trả cổ tức cho cổ đông, số lượng lợi nhuận ròng dành cho cổ đông sẽ giảm xuống, từ đó ảnh hưởng đến EPS. Tuy nhiên, nếu công ty tái đầu tư lợi nhuận thay vì chia cổ tức, EPS có thể tiếp tục tăng trưởng.
4. Sự thay đổi trong cấu trúc vốn: Nếu công ty phát hành thêm cổ phiếu hoặc phát hành trái phiếu chuyển đổi thành cổ phiếu, số lượng cổ phiếu lưu hành sẽ tăng, có thể dẫn đến giảm EPS cơ bản (do lợi nhuận được chia cho nhiều cổ phiếu hơn). Tuy nhiên, trong trường hợp phát hành cổ phiếu mới để huy động vốn đầu tư vào các dự án có tiềm năng sinh lời cao, EPS pha loãng có thể sẽ được cải thiện trong tương lai.